Home

Kjarnyrt

Skrif um samfélag, stjórnmál, efnahagsmál og viðskipti

Written by

Þórður Snær Júlíusson

Samfélag eða eignatæming: Hvernig á að borga fyrir Ísland?

Það er auðvelt að búa til hávaða um eina krónu í kílómetragjald, skattþrep eða álögur á banka. Miklu erfiðara er að horfast í augu við stóru myndina. Íslenska ríkið var rekið með 866 milljarða króna uppsöfnuðum halla frá 2019, innviðir látnir grotna niður og vaxtareikningur ríkissjóðs þrefaldaðist. Samhliða voru milljarðar færðir til þeirra sem þurftu minnst á þeim að halda með skattalækkunum, ívilnunum og stuðningskerfum. Nú er verið að borga reikninginn, en ekki með þeirri aðferð sem hægrið hefði kosið. Í stað þess að skera niður velferð, selja opinberar eignir og senda kostnaðinn niður tekjustigann er verið að beita blandaðri leið: hagræða í ríkisrekstri, laga hallann og sækja auknar tekjur til þeirra sem hafa svigrúm til að leggja meira af mörkum.

Þórður Snær Júlíusson

Gerræði og duttlungar í ástarsambandi sumra við örmynt

Sep 4, 2026

•

6 min read

Gerræði og duttlungar í ástarsambandi sumra við örmynt

Fyrir ekkert svo mörgum árum þótti uppgjör íslenskra stórfyrirtækja í öðrum gjaldmiðlum vera skýr skilaboð um vantraust gagnvart íslensku krónunni og tilraunum til þeirra fylgdu ofstækisfull pólitísk frekjuköst. Svo festi kerfi sig í sessi þar sem örfáir fá að njóta þeirra kosta að vera lausir við krónuálagið og vaxtaokrið og í sumar kom bersýnilega í ljós að þeir sem græða á kerfislegum göllum þess kerfis gera allt til að verja tilvist þess. Búrið þeirra var hrist ansi harkalega af tæplega helmingi þjóðarinnar um síðustu helgi. Og gamla valdakerfið er hvekkt.

Þórður Snær Júlíusson

Aug 28, 2026

•

9 min read

Hræðslubandalagið um gamla Ísland

Ísland mun ekki lympast niður og verða hjálenda við það að taka enn eitt gæfuskrefið í aukinni alþjóðasamvinnu við vinaþjóðir. Við munum þvert á móti nýta það skref eins og við höfum nýtt öll hin til að stækka og styrkjast. Sækja enn fleiri tækifæri og lífsgæði fyrir íslenska þjóð. Á morgun greiðum við atkvæði um hvort við eigum að kanna hvort Evrópusambandið sé tilbúið að mæta skilyrðum okkar fyrir inngöngu. Þau eru skýr og efst á blaði er ófrávíkjanleg krafa um að gefa ekki eftir nein yfirráð yfir auðlindum okkar. Samt gengur allur málflutningur gamla Íslands, sem að hluta til hefur slegið eign sinni á þessar auðlindir okkar, út á að ljúga slíka hræðslu í þjóðina. Ég hef fulla trú á að hún sjái í gegnum það.

Þórður Snær Júlíusson

Fortíðin, framtíðin, og fjárhættuspilið með krónuna þar sem bankinn vinnur alltaf

Aug 21, 2026

•

7 min read

Fortíðin, framtíðin, og fjárhættuspilið með krónuna þar sem bankinn vinnur alltaf

Íslenska krónan er ekki bara seðill eða klink í vasa. Hún er óhagstætt vaxtaumhverfi, tækifæri sem aldrei urðu og gengisáhætta sem veldur aukaálagi á heimili og fyrirtæki. Þetta álag er hægt að fjarlægja með upptöku evru. Það vita stórfyrirtæki í alþjóðaviðskiptum, enda eru þau löngu búin að ganga í evruna. Er ekki sanngjarnt og eðlilegt að okkur hinum gefist sama tækifæri?

Þórður Snær Júlíusson

Ímynduð börn sem eru hætt að hitta foreldra og raunveruleikinn um krónuhagkerfið

Aug 14, 2026

•

8 min read

Ímynduð börn sem eru hætt að hitta foreldra og raunveruleikinn um krónuhagkerfið

Í pólitískum slag er það nær alltaf þannig að sá sem er að reyna að hræða þig frá því að vita meira er að tapa. Það er nær oftast þannig að sá sem grípur til afflutnings, ofstopa og lyga er með slæman málstað að verja. Það er þannig að þegar önnur hliðin vill ekki ræða helstu kosti breytinga þá veit hún sennilega innst inni að hagsmunir hennar af því að koma í veg fyrir þær eru ekki hagsmunir allra hinna í landinu. Kostnaðurinn við íslensku krónuna er nefnilega ekki tilfinning, heldur mælanleg staðreynd. Að ræða hana ekki í samhengi við kosti þess að ganga í Evrópusambandið er eins og að fara í blóðprufu en taka ákvörðun um meðferð áður en niðurstöður hennar liggja fyrir.

Þórður Snær Júlíusson

Það sem fæst fyrir 600 milljónir daginn eftir

Aug 7, 2026

•

10 min read

Það sem fæst fyrir 600 milljónir daginn eftir

Neikvæð umfjöllun um Evrópusambandið hefur verið fasti á forsíðum Morgunblaðsins síðustu tvo mánuði. Það þarf ekki að koma neinum á óvart að blaðið fylki sér á bak við þá afstöðu og tali fyrir „sitt fólk“. Slíkt er opinber afstaða þess og Morgunblaðið ætlar sér ekki að vera hlutlaust á neinn hátt. Það sem gerir stöðuna alvarlegri er að með milljarða niðurgreiðslum á taprekstri blaðsins á síðustu árum til að ná „tökum á umræðunni“ hefur stórútgerðin bjagað fjölmiðlaumhverfið og drepið samkeppni sem hefur þurft að reka sig á viðskiptalegum forsendum. Fyrir vikið er stýring á pólitísku narratívi á Íslandi fyrst og síðast í höndum þeirra sem ganga erinda þröngra sérhagsmuna.

Þórður Snær Júlíusson

Þegar hópur fékk 20 prósenta afslátt af Íslandi

Jun 26, 2026

•

11 min read

Þegar hópur fékk 20 prósenta afslátt af Íslandi

Á Íslandi er hópur fólks sem byggir völd sín og velmegun á því að leikreglurnar og kerfin í þjóðfélaginu hafi verið sveigð að hans hagsmunum. Þessi hópur er nú hræddur vegna þess að verið er að afnema forréttindi hans eftir að flokkunum sem hann hefur tangarhald á var hafnað í kosningum. Hræddastur af öllu er hann við þá auknu samkeppni sem þessi hópur sjálfskipaðra náttúrutalenta þarf að takast á við ef Ísland eykur samstarf sitt við Evrópu. Þetta er ekki stór hópur, en hann telur sig eiga Ísland. Að hluta til eignaðist hann stóra bita í gegnum ótrúlegt fyrirkomulag sem sett var upp eftir bankahrunið og tryggði þeim sem höfðu komið peningum út úr landinu áður en höft voru sett upp tækifæri til að fá heilbrigðisvottorð á þá peninga og 20 prósenta afslátt á eignum á Íslandi.

Þórður Snær Júlíusson

Það er svo grátlega erfitt að vera banki á Íslandi

Jun 19, 2026

•

9 min read

Það er svo grátlega erfitt að vera banki á Íslandi

Á síðustu dögum hefur verið reynt að telja okkur trú um að það sé í raun ódýrt að versla í matinn á Íslandi, að vaxtakjör á húsnæðislánum hérna séu ekki hræðileg heldur frábær og að ábyrg efnahagsstjórn sé ekkert annað en aðför að bönkum með allt of háa arðsemiskröfu. Umræðan minnir sífellt meira á þá sem átti sér stað fyrir ári þegar hagsmunahægrið hneppti niður að nafla, þyrlaði í hvítvíni og reyndi að gaslýsa þjóð frá því að leiðrétta veiðigjöld á stórútgerðina.

Þórður Snær Júlíusson

Sárindavélin sem er að éta börnin sín

Jun 12, 2026

•

9 min read

Sárindavélin sem er að éta börnin sín

Fjarhægrið sem sagðist fyrirlíta fórnarlambavæðingu hefur búið til sína eigin. Gagnrýni á refsigleði, útilokunarmenningu og tilfinningalegt neitunarvald er sjálf orðin að sárindavél sem er svo mikið keyrð þessi dægrin að hún er við það að bræða úr sér. Hún krefst þess nú að ranghugmyndir fái sama vægi og þekking, að sérfræðingar séu tortryggðir fyrir það eitt að styðjast við gögn og að opinber umræða lúti kröfum þeirra sem þola ekki að heimurinn sé flóknari en slagorðin þeirra.

Þórður Snær Júlíusson

...

Archive

Samfélag eða eignatæming: Hvernig á að borga fyrir Ísland?

Gerræði og duttlungar í ástarsambandi sumra við örmynt

Hræðslubandalagið um gamla Ísland

Fortíðin, framtíðin, og fjárhættuspilið með krónuna þar sem bankinn vinnur alltaf

Ímynduð börn sem eru hætt að hitta foreldra og raunveruleikinn um krónuhagkerfið

Það sem fæst fyrir 600 milljónir daginn eftir

Þegar hópur fékk 20 prósenta afslátt af Íslandi

Það er svo grátlega erfitt að vera banki á Íslandi

Sárindavélin sem er að éta börnin sín

Kjarnyrt